Zeeuwse zaligheid
Zeeuwse zaligheid

Op dit moment is het kreeftenseizoen in volle gang. Al sinds 1 april varen de viskotters uit om deze exclusieve lekkernij uit de fuiken te lichten en dat gebeurt allemaal tot medio juli. Meeting Magazine was (uiteraard) bij de opening van het Zeeuwse kreeftenseizoen en we gebruiken dat jaarlijkse feestje als aanleiding om eens nader aandacht te besteden aan de Oosterscheldekreeft als een van de vele Zeeuwse zaligheden.

Zoals gebruikelijk kwam kreeftminnend Zeeland eind maart samen om de eerste kreeft te lichten. Vissers, hoogwaardigheidsbekleders, pers en media monsterden aan op een bonte armada visserschepen, om een eind uit de kust de eerste fuik boven water te hengelen. Ook dit jaar werd die plechtige handeling verricht door Commissaris der koningin Carla Peijs, maar ook minister Verburg van Landbouw gaf acte de presence. In de haven werden de kostelijke trofeeën direct schoongemaakt en klaargestoomd voor consumptie. Kenners zijn het erover eens dat ‘onze’ kreeft anders is; zachter, zoeter en eigenlijk gewoon lekkerder.

De Oosterscheldekreeft is anders dankzij een afwijkende DNA structuur in vergelijking met soortgenoten elders in de wereld. Het maakt hem tot een uniek streekproduct voor Zeeland en voor de Oosterschelde in het bijzonder. Ook de omstandigheden waarin deze delicatessen opgroeien zijn ideaal. De Oosterschelde kent langgerekte basaltstenen dijken, zout water, milde winters en de kreeften aldaar kennen weinig natuurlijke vijanden. Uiteraard speelt ook de versheid een rol: kreeft die vanmiddag is gevangen, ligt enkele uren later al op het bord bij een van de vele Zeeuwse restaurants, die tijdens het seizoen en masse kreeft op het menu zetten. Hoewel elke zaak zijn eigen menu samenstelt is de prijs overal hetzelfde. Voor nog geen zestig euro genietengasten van verse kreeft.

Oorsprong

De Oosterscheldekreeft is vandaag de dag een vaste waarde in Zeeland, maar dat is niet altijd zo geweest. Pas in 1883 werd de eerste kreeft per ongeluk gelicht, tot grote verbazing van de toenmalige vissers die de wateren natuurlijk goed kenden. In de jaren erna werd zorgvuldig bijgehouden wanneer dit bijzondere dier opdook en men kwam tot de conclusie dat de nieuwe waterbewoners van elders gekomen waren. Een van de overleveringen verhaalt over een Noors kreeftenschip dat op de Oosterschelde zijn vracht verloor; de kreeften ontsnapten, vielen overboord en werden zo de voorouders van de huidige Oosterscheldekreeft.

Veel biologen bestempelen deze verklaring echter als kolder. Nadat werd vastgesteld dat de kreeft een afwijkende DNA structuur heeft, is er een andere, meer logische verklaring voor de oorsprong van de Oosterscheldekreeft. Sinds de afsluiting van het kreekgat tussen Zuid-Beveland en Brabant in 1868, is de habitat voor de kreeftlarfjes die vanuit de Noordzee mee werden gevoerd drastisch verbeterd. Het water werd minder zoet doordat de toevoer vanuit de Schelde stopte, waardoor de Oosterschelde veel minder snel bevroor. Kreeften kunnen namelijk niet tegen zoet water en niet tegen vorst.

De kreeften die zich tijdens de periode daarvoor hadden weten te handhaven, waren dus het product van natuurlijke selectie. Alleen de sterke exemplaren hadden zich weten aan te passen en dat is in de genen gaan zitten. Naast een afwijkende genenpoel, is de Oosterscheldekreeft ook te herkennen aan de kleur. Die is diepblauw voordat hij de pan ingaat. Pas dan krijgt hij die typische rode
kleur.

Promotie

Om alle unieke aspecten van de Zeeuwse kreeft goed onder de aandacht te brengen, is er sinds 2000 een heuse stichting die zich bezighoudt met promotie en marketing. Stichting Promotie Oosterscheldekreeft. Aan de ene kant wil deze stichting de kwaliteit waarborgen en aan de andere kant zoveel mogelijk bekendheid geven aan de bijzondere aspecten van de Oosterscheldekreeft.
Voordat men actief ging promoten was de bekendheid gering; men wist niet dat Nederland en in het bijzonder Zeeland, over een dergelijk bijzonder product beschikt. Vandaag de dag wordt de stichting als gesprekspartner betrokken bij overleg met gemeenten, provincie en ook is er goed contact met het ministerie van LNV. In het kielzog van de kreeft promoot de stichting Zeeland als culinaire bestemming door aandacht te vestigen op de mossel, de zeekraal, lamsoor en natuurlijk de Zeeuwse bolus.
Deze pagina printen