Wokken
Wokken is een traditionele kooktechniek uit het oude China, waarbij een pan met bolle bodem, ook wadjang genoemd, op een ring boven een gasvuur wordt geplaatst.
De oorspronkelijke wokken zijn gemaakt uit onbekleed plaatijzer. Wokken doe je in een wok die je eerst heel heet laat worden, dan wat olie erin om al omscheppend groenten, vlees of vis te roerbakken. Het woord zegt het al; roerbakken. Je houdt de ingrediënten in beweging waardoor ze gelijkmatig verhit worden en dus garen. Een scheutje sojasaus, chilisaus of andere lekker saus erbij en je hebt een heerlijk gerecht voor bij de rijst. Snel, effectief, gezond en smakelijker kan bijna niet!
Geen enkele andere pan is zo geschikt om grote hoeveelheden ingrediënten om te scheppen dan een wok. Door de snelle verhitting blijven groenten lekker knapperig en vlees en vis juist heerlijk sappig. Er is bijna geen snellere manier om een lekkere maaltijd te bereiden dan de wok.
Soorten wok
De Chinese wok met dunne bodem en houten handvat is goed verkrijgbaar in vrijwel alle gewenste grootte. Deze Chinese wok is door zijn dunne bodem niet geschikt voor frituren en stomen, gebruik hiervoor een wok met dikke bodem. Deze houdt de warmte beter vast, ook makkelijk als je niet zo'n grote pit hebt. Een gietijzeren wok werkt ook prima. Wel wat zwaar, maar met een paar spierballen goed te hanteren.
Een gietijzeren wok heeft wat langer nodig om op te warmen, maar als ie warm is wordt ie bloedheet en blijft ie bloedheet. Laat daarom na het roerbakken de spullen niet te lang in de wok liggen, deze garen dan teveel na. Een electrische wok heeft een temperatuurregelaar waardoor je hem overal kunt gebruiken. Maar een wok op een flinke pit, bij voorkeur een wokbrander, heeft toch wel meer charme.
Een nieuwe wok voorbereiden
Wokpannen uit Chinese of Indische toko's zonder antiaanbaklaag hebben een beschermend laagje om beschadigingen tijdens transport te voorkomen. Voor je zo'n wok gaat gebruiken, moet dit er eerst af. Vul de wok tot net onder de rand met water, voeg een lepel bakpoeder toe en breng het water aan de kook. Draai het vuur uit en laat dit 30 minuten staan.
Was de wok hierna grondig af met heet water en afwasmiddel en droog hem af. Wrijf met keukenpapier de wok in met een laagje olie en verhit de wok. Wrijf nogmaals met keukenpapier de wok weer schoon, het keukenpapier zal bruin kleuren. Herhaal de handelingen tot het keukenpapier niet meer verkleurt. Als laatste de wok nog een keer goed afwassen, zònder afwasmiddel, met heet water en goed afdrogen. Op deze manier zul je heel lang plezier hebben van je wok.
Aan de slag
Wokken of roerbakken doe je altijd op hoge temperatuur. Laat je wok dan ook eerst goed heet worden op hoog vuur. Voeg twee eetlepels olie toe en wacht tot de olie begint te dampen (niet roken!) en je de lucht boven de pan ziet trillen. Voeg dan de te roerbakken producten toe en begin altijd eerst met het vlees, de vis of garnalen. Bak ze kort en voeg dan de gesneden groenten toe. Blussen kun je met sojasaus, oestersaus, teriyakisaus, gembersiroop, vissaus, rijstazijn of gewoon bouillon. Alleen de geur al die hier vanaf komt!
Alles staat klaar
Zorg dat je, voordat je gaat wokken, alle ingrediënten gesneden en al klaar hebt staan op volgorde van gebruik.
Bladgroenten zoals spinazie en paksoi en vochtrijke groenten, zoals tomaat en courgette, zijn het snelst klaar en voeg je al laatste toe. Stevige groenten, zoals sperziebonen en spruitjes, kun je beter eerst kort koken. Door groenten schuin te snijden vergroot je het garingsoppervlakte, dat is ook de reden waarom deze snijtechniek veel wordt toegepast in de Aziatische keuken.
Wokken populair?
In vrijwel alle Aziatische landen is wokken al heel lang een dagelijke manier van eten bereiden. In landen als China, Indonesië, Thailand en Vietnam wordt in een wok niet alleen geroerbakt. Een wok wordt ook gebruikt om te frituren, om te stomen èn te bakken. Veel huishoudens hebben alleen een wokpan en doen daar alles mee, zelfs in afwassen! Gelukkig is de wok inmiddels ook enorm populair in Europa.
Waarschijnlijk is dit te danken aan de snelle kooktechniek die het wokken met zich meebrengt en dat is in een tijd van haasten, haasten en nog eens haasten onontbeerlijk.
Kooktip
Ook fruit kan in de wok. Roerbak stukjes ananas, appel, peer of mandarijn enkele minuten in boter of olie. Roer er suiker, marmelade of sinaasappelsap door en bestrooi met kaneel. Heerlijk met ijs.